Η Επώνυμη Έδρα Διδασκαλίας και Έρευνας στις Μικρασιατικές Σπουδές ιδρύθηκε μετά την υπογραφή, το Νοέμβριο του 2024, μνημονίου συνεργασίας μεταξύ τουΠανεπιστημίου Μακεδονίας, του Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΣΕΒΕ) και των δωρητριών εταιρειών ΑΛΟΥΜΥΛ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΕ, Τράπεζα Optima bank AE, ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΜΑΣΟΥΤΗΣ ΑΕ, ΜΠΙΚΑΣ ΑΕ και ΔΙΟΠΑΣ ΑΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΔΙΚΤΥΩΝ. Η Έδρα ανήκει διοικητικά στην Κοσμητεία της Σχολής Οικονομικών και Περιφερειακών Σπουδών και είναι ενταγμένη στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών.
Τα προσφερόμενα μαθήματα, ένα στο χειμερινό και δύο στο εαρινό εξάμηνο, καλύπτουν
ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων γύρω από την ιστορία του μικρασιατικού ελληνισμού, με την
Έδρα να εστιάζει στην ύστερη οθωμανική περίοδο μέχρι και την Μικρασιατική Καταστροφή, δηλαδή από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι το 1923 και την υποχρεωτική ανταλλαγή των χριστιανικών και μουσουλμανικών πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Ειδικότερα, οι φοιτητές και φοιτήτριες μαθαίνουν για τη θέση των ελληνορθόδοξων
Κοινοτήτων στο Οθωμανικό αυτοκρατορικό πλαίσιο και ειδικά τη σχέση τους με την
Οθωμανική διοίκηση, τον τρόπο που οι πληθυσμοί αυτοί αντιμετώπισαν ή συμβλήθηκαν με
το φαινόμενο του εθνικισμού και τις προοπτικές διατήρησης ή διάλυσης της
αυτοκρατορίας·, τη δημογραφική εξέλιξή τους καθ’ όλη την ανωτέρω χρονική περίοδο, τη
διασπορά τους στο μικρασιατικό χώρο αλλά και τις σχέσεις που ανέπτυσσαν με την
Κωνσταντινούπολη ως αυτοκρατορικό κέντρο, τα νησιά του Αιγαίου Αρχιπελάγους, τον
χώρο και τους πληθυσμούς της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου, τις
κοινωνικές, πολιτικές, θρησκευτικές, πολιτιστικές και οικονομικές όψεις του καθημερινού
τους βίου,τις διακοινοτικές σχέσεις με τους μουσουλμανικούς, τους εβραϊκούς και τους
αρμενικούς πληθυσμούς του μικρασιατικού χώρου. Επιπροσθέτως, οι φοιτητές έχουν τη
δυνατότητα να έλθουν σε επαφή με πρωτογενές αρχειακό υλικό αλλά και δευτερογενείς
πηγές, τις οποίες καλούνται να εξετάσουν και επεξεργαστούν για την εκπόνηση εργασιών
πάνω στα γνωστικά αντικείμενα της Έδρας, εισερχόμενοι έτσι οι ίδιοι με την καθοδήγηση
του διδάσκοντα στη διερεύνηση της μικρασιατικής ιστορίας.
Η Επώνυμη Έδρα Διδασκαλίας και Έρευνας δεν περιορίζεται μόνο στο διδακτικό και
ερευνητικό έργο της. Σημαντική θεωρείται η ανάπτυξη σχέσεων και συνεργασιών με άλλα
πανεπιστημιακά ιδρύματα, ερευνητικά κέντρα και αρχεία της Ελλάδας αλλά και του
εξωτερικού, με την προτεραιότητα να δίδεται σε ιδρύματα και φορείς που ασχολούνται με
συναφή επιστημονικά ζητήματα. Μέριμνα της Έδρας αποτελεί και η διοργάνωση και
συμμετοχή σε επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, η
πρόσκληση Ελλήνων και ξένων ερευνητών για διαλέξεις, εκδηλώσεις και μαθήματα καθώς
και η δημοσίευση νέων ερευνητικών πορισμάτων γύρω από την ιστορία του μικρασιατικού
πολιτισμού.